Từ ngày 1/1/2026, cơ chế thuế khoán sẽ chính thức được xóa bỏ, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh.
Để chuẩn bị cho giai đoạn này, Bộ Tài chính đã ban hành công văn gửi tới UBND các tỉnh, thành phố, yêu cầu phối hợp chỉ đạo nhằm xây dựng hệ thống quản lý thuế minh bạch, dựa trên dữ liệu thực tế và dòng tiền giao dịch qua ngân hàng.
Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc chuyển đổi từ hình thức thuế khoán sang nộp thuế theo kê khai là xu hướng tất yếu, giúp tăng tính công bằng, minh bạch và hạn chế thất thu cho ngân sách Nhà nước.
Tăng cường chia sẻ dữ liệu và kết nối giữa các cơ quan
Hợp tác giữa Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước
Theo chỉ đạo mới, Ngân hàng Nhà nước được giao nhiệm vụ hướng dẫn các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng kết nối, chia sẻ dữ liệu giao dịch của hộ, cá nhân kinh doanh với cơ quan thuế.
Mục tiêu là đối chiếu dòng tiền, xác minh doanh thu, cưỡng chế thuế qua tài khoản khi cần thiết, đảm bảo thu đúng – thu đủ.
Song song đó, các ngân hàng sẽ phát triển hệ thống thanh toán điện tử và mở rộng các tiện ích thanh toán trực tuyến, tạo điều kiện cho các mô hình kinh doanh hiện đại, thương mại điện tử và hộ kinh doanh truyền thống cùng tham gia môi trường tài chính số hóa.
Vai trò của lực lượng công an trong quản lý hộ kinh doanh
Bên cạnh ngành ngân hàng, Công an các tỉnh, thành phố sẽ tiếp tục chia sẻ cơ sở dữ liệu dân cư, đăng ký cư trú, tạm trú, cũng như thông tin về hoạt động vận tải, lưu trú, cho thuê nhà.
Cơ quan công an cũng phối hợp tích hợp định danh điện tử với hệ thống dữ liệu thuế, phục vụ công tác giám sát và xác minh thông tin hộ kinh doanh.
Ngoài ra, lực lượng công an cấp xã, phường có trách nhiệm phối hợp xử lý các dấu hiệu vi phạm thuế, tiếp nhận và điều tra các hồ sơ do cơ quan thuế chuyển đến khi có dấu hiệu tội phạm trong lĩnh vực này.
Hoàn thiện cơ sở dữ liệu kinh doanh và đất đai
Bộ Tài chính yêu cầu Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp, Sở Tài nguyên và Môi trường cùng chính quyền cấp xã, phường phối hợp chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu liên quan đến hoạt động hộ kinh doanh.
Cụ thể, các đơn vị cần liên thông dữ liệu đăng ký kinh doanh, thông tin về đất đai, mặt bằng sản xuất – kinh doanh, cũng như tình trạng hoạt động thực tế của từng hộ.
Nguồn dữ liệu này sẽ được cập nhật thường xuyên để đảm bảo thống nhất với hệ thống thông tin quản lý thuế quốc gia, giúp việc quản lý trở nên chính xác và minh bạch hơn.
Siết chặt kiểm soát doanh thu, chống thất thu thuế
Bộ Tài chính yêu cầu các Cục Thuế địa phương tiếp tục rà soát, phân loại hộ kinh doanh trên địa bàn để xác định nhóm rủi ro cao, từ đó có biện pháp quản lý phù hợp.
Trọng tâm là kiểm soát doanh thu, giám sát dòng tiền, đồng thời phát hiện kịp thời các hành vi kê khai không trung thực hoặc trốn thuế.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp đa ngành sẽ giúp cơ quan thuế chủ động trong việc đánh giá, so sánh doanh thu thực tế với dữ liệu ngân hàng, từ đó hạn chế tối đa tình trạng gian lận, lợi dụng chính sách.
Kết quả bước đầu của công tác chuyển đổi
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, 9 tháng đầu năm nay, thu ngân sách Nhà nước từ khu vực hộ và cá nhân kinh doanh đã tăng 30% so với cùng kỳ năm trước, đạt khoảng 25.089 tỷ đồng.
Đáng chú ý, trong cùng giai đoạn, hơn 18.300 hộ kinh doanh nộp thuế khoán đã chuyển sang kê khai, và gần 2.530 hộ đã chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Những con số này cho thấy hiệu quả tích cực của chính sách chuyển đổi, cũng như sự đồng thuận ngày càng cao của cộng đồng hộ kinh doanh trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế minh bạch, công bằng và hiện đại.
Hướng tới hệ thống quản lý thuế hiện đại và số hóa toàn diện
Việc xóa bỏ thuế khoán không chỉ là một cải cách thuần túy về phương thức nộp thuế, mà còn là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành tài chính – thuế.
Khi dữ liệu giữa các ngành được liên thông – từ ngân hàng, công an đến cơ quan quản lý đất đai – toàn bộ hoạt động kinh doanh của hộ cá nhân sẽ được theo dõi minh bạch, chính xác, đảm bảo bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
Bộ Tài chính khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để xây dựng hạ tầng dữ liệu thống nhất, minh bạch hóa dòng tiền và nâng cao hiệu quả quản lý thuế – hướng tới một hệ thống tài chính công khai, hiện đại và công bằng cho mọi người nộp thuế.
