Kỳ quyết toán thuế TNCN năm 2025 đang đến gần với nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt trong thủ tục hành chính. Việc nắm bắt kịp thời các quy định tại Nghị định 373/2025/NĐ-CP và Thông tư 86/2024/TT-BTC không chỉ giúp người nộp thuế (NNT) bảo vệ quyền lợi chính đáng mà còn tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có.
Cải cách thủ tục đăng ký người phụ thuộc: Bãi bỏ hay gộp mới?
Nhiều người nộp thuế hiện đang hiểu lầm rằng thủ tục đăng ký người phụ thuộc (NPT) đã bị bãi bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, theo chuyên gia Nguyễn Văn Được – Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, đây thực chất là một bước cải cách nhằm tinh gọn bộ máy hành chính.
Thay thế các mẫu tờ khai truyền thống bằng mẫu 20-ĐK-TCT
Theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP, các mẫu hồ sơ quen thuộc như Mẫu 07/ĐK-NPT-TNCN (Bản đăng ký NPT) và Mẫu 07/THĐK-NPT-TNCN (Bảng tổng hợp đăng ký NPT) chính thức bị bãi bỏ. Thay vào đó, NNT sẽ sử dụng Mẫu 20-ĐK-TCT theo Thông tư số 86/2024/TT-BTC. Việc thay đổi này đồng nghĩa với việc thủ tục “Đăng ký NPT” được tích hợp thẳng vào quy trình “Đăng ký thuế lần đầu”, giúp đơn giản hóa tối đa các bước kê khai.
Tận dụng sức mạnh từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
Điểm sáng của quy định mới là sự kết nối liên thông dữ liệu. Khi NNT thực hiện đăng ký, hệ thống của cơ quan thuế sẽ tự động truy vấn thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư dựa trên mã định danh cá nhân. Điều này giúp loại bỏ việc phải nộp các giấy tờ chứng minh mối quan hệ (như giấy khai sinh, sổ hộ khẩu…) đối với các trường hợp phổ biến như con cái, cha mẹ, vợ chồng, từ đó giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công.
Xác định thời điểm tính thuế và mức giảm trừ gia cảnh giai đoạn chuyển tiếp
Một trong những vấn đề gây lúng túng nhất hiện nay là việc xác định kỳ tính thuế đối với khoản lương tháng 12/2025 nhưng được chi trả vào đầu năm 2026. Hiểu sai thời điểm này có thể dẫn đến việc áp dụng sai mức giảm trừ gia cảnh, gây thiệt hại cho người lao động hoặc sai phạm cho doanh nghiệp.
Nguyên tắc “Thời điểm nhận thu nhập” trong Luật Thuế TNCN
Dựa trên Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, thời điểm xác định thu nhập chịu thuế là thời điểm NNT thực tế nhận được tiền lương hoặc thời điểm tổ chức chi trả. Vì vậy, nếu tiền lương tháng 12/2025 được trả vào tháng 1/2026, khoản thu nhập này sẽ được tính vào kỳ tính thuế năm 2026. NNT cần lưu ý điểm này để tách biệt dữ liệu khi làm hồ sơ quyết toán, tránh gộp chung vào năm 2025 một cách máy móc.
Áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới từ năm 2026
Đi kèm với việc xác định kỳ tính thuế năm 2026 là việc áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới theo quy định hiện hành. Cụ thể:
- Đối với người nộp thuế: Mức giảm trừ là 15,5 triệu đồng/tháng.
- Đối với mỗi người phụ thuộc: Mức giảm trừ là 6,2 triệu đồng/tháng. Doanh nghiệp khi thực hiện khấu trừ thuế cho kỳ chi trả tháng 1/2026 cần cập nhật ngay các con số này để đảm bảo đúng quyền lợi cho nhân viên và tuân thủ quy định pháp luật.
Lời khuyên
Để quá trình quyết toán thuế diễn ra suôn sẻ, NNT nên chủ động kiểm tra lại mã định danh cá nhân của mình và các người phụ thuộc. Đảm bảo thông tin trên hệ thống thuế khớp đúng với dữ liệu dân cư.
